اين كتاب به نكاتى برمىخوريم كه شرح بعضى از آنها براى شناسائى ارزش اين كتاب لازم به نظر مىرسد . از آنهاست : نويسندهء اين كتاب از طاعونى در زمان فخر الدوله حسن بن ركن الدوله كيخسرو ( 750 - 734 ) ياد مىكند كه بيشتر افراد خاندان باونديان را از ميان برده است « 1 » . براى توجه به آبادانى شهر آمل مىنويسد « در زمان تاج الدوله يزدجرد بن شهريار بن اردشير ( 698 - 675 ) هفتاد مدرسه در اين شهر معمور بوده است « 2 » . كتانها و شالهاى لفورى ، از زمان اسپهبد فرخان شهرت بسزائى داشته‌اند « 3 » . و در زمان اسپهبد خورشيد از اين كتانها و شالها براى خليفه هديه مىفرستاده‌اند « 4 » . از هداياى ديگرى كه براى ابو جعفر منصور - خليفهء عباسى - فرستاده‌اند ، ده خروار زعفران « 5 » و ده خروار ناردان و چند خروار ماهى خشك « 6 » از فرآوردهاى مازندران بوده است . مؤلف كتاب كلمهء « رومال » را به معنى دستمال به كار برده « 7 » و از نقش دوزى بر اين دستمالها ياد مىكند كه از قديم مرسوم بود « 8 » و تا اين اواخر نيز اين هنر ادامه داشت . براى مير على خان حسينى كه چند دهكده به او داده بوده‌اند ، صبح و شام در قريهء پازوار كرنامىكشيدند ، چنان كه در گيلان كسى را كه سپه‌سالارى مىدادند ، نقاره مىزدند و در مازندران نقاره براى حاكم مىنواختند « 9 » . چلاو و ماست از غذاهاى بسيار قديم مازندران بوده و هست . اسكندر شيخى كه از مقابل رستم بن عمر شيخ فرار مىكرد به كوههاى تنكابن افتاد و از گالشان چلاو و ماست خواست « 10 » . سيد زين العابدين بن سيد كمال الدين مال الكاى مازندران را به صد و

--> ( 1 ) - تاريخ مازندران ص 51 . ( 2 ) - همين كتاب ص 51 . ( 3 ) - همين كتاب ص 35 . ( 4 ) - همين كتاب ص 42 . ( 5 ) - تهيه كردن ده خروار زعفران كارى مشكل است اگرچه خروار مازندران يعنى 120 كيلو باشد . ( 6 ) - تاريخ مازندران ص 42 . ( 7 ) - تاريخ مازندران ص 57 و 58 . ( 8 ) - همين كتاب ص 57 . ( 9 ) - همين كتاب ص 104 . ( 10 ) - همين كتاب ص 53 .